INHOUDSOPGAVE van de BULLETINS HISTORISCHE KRING DE MARNE
Hieronder staat de inhoudsopgave van de bulletins die tussen 1973 en 1997 zijn verschenen. Het zijn er in totaal 36 stuks geweest.
Artikelen zijn tegen een kleine vergoeding te bestellen bij de secretaris van de vereniging.
UITGEBREIDE INDEX VAN DE BULLETINS:
In vet zijn de titels van de hoofdstukken, niet vet de subtitels van de hoofdstukken
N.B. in de loop der jaren zijn de inzichten over het hier naar voren gebrachte veranderd
1973 – 1.1:
Doopprotocol van de Hervormde gemeente te Ulrum (1)
Niveauverandering
Scheidbrief tussen de zonen en dochter van Evert Lewe (originele handschriften) 1648
1973 -1.2:
Doopprotocol van de Hervormde gemeente te Ulrum (2)
Hovelingvraagstuk
Gangbare meningen
Bezwaren tegen de gegeven oplossingen
Nieuwe uitgangspunt
Adellijke hoveling en zijn gilde
Hoveling als gevechtsleider, hoofschuldige en pandhaler
Opkomst van de hovelingenstand
Hovelingen van de zevende en de achtste soort
Hoveling en kapitein als synoniemen en de afleiding van deze woorden
Conclusies
Oorsprong van de adel
Bijlage over waar, buur, heem en marke
Scheidbrief tussen de zonen en dochter van Evert Lewe van 1648 (1)
1974 – 1.3:
Boekennieuws
De Ommelander Borgen en Steenhuizen
Doopprotocol van de Hervormde gemeente te Ulrum (3)
Iets over het grote eiland
Predikant-boer of boer-predikant
Inleiding
Pastorieland na de Hervorming
Aantekening van andere hand
Pastorieën in de Marne
Nog bestaande pastorieboerderij en afbeeldingen
Staat en inventaris van de pastorijgoederen (Hervormde gemeente Leens)
Staat en inventaris van de pastorijgoederen (Hervormde gemeente Warfhuizen)
Conditien waarnaar de predikant te Wehe zijn landerijen heeft verhuurd
Scheidbrief tussen zonen en dochter van Evert Lewe van 1648 (2)
1974-1.4:
Boekennieuws
Kaarten van Groningerland
Doopprotocol van de Hervormde gemeente te Ulrum (4)
Oorsprong van de borg
Inleiding
Dorpsaanleg en standen
Grondplan van een dorp volgens de regels van het Friese Schoutenrecht
Borg als vesting van de buurschap
oudste vorm van de borg
Plaats van de borg
Functies van de borg
Verwantschap tussen borg en kerktoren
Naam borg
Professor dr. J. Ph. de Monte van Loren (190I-1974)
Scheidbrief tussen zonen en dochter van Evert Lewe van
Schets van de ontwikkeling der Ommelanden borgen
Inleiding
Primaire borgen
Secondaire borgen
1974 – II.l:
Doopprotocol van de Hervormde gemeente te Ulrum (5)
Memorie van Anna Maria van Graafland, vrouwe van Ulrum (1)
Niveauverandering (2)
Bewoning op het Pleistoceen
Bewoning op het Holoceen
Curve van Jelgersma
Inpassing van verschillende woonniveaus in de curve Jelgersma
Benaderde werkelijke niveaus
Transgressies en regressies
Overzicht klimaatperioden en bewoningsfasen in de Marne
1974-II. 2:
Boekbespreking
Doopprotocol van de Hervormde gemeente te Ulrum (6)
Drie vergeefse pogingen om in de provincie Groningen een ridderschap te vormen
Inleiding
Eerste poging
Tweede poging
Derde poging
Naspel
Samenvatting
Memorie van Anna Maria Graafland, vrouwe van Ulrum (2)
Samenvatting van het voorgaande
Toelichting op deze aflevering
1975 -II.3:
Boekennieuws
Nobilarium Gronganum (herdruk)
Parochie Den Hoorn (herdruk)
Doopprotocol van de Hervormde gemeente te Ulrum (7)
Leer van de klauw
Inleiding
Oordeel van de taalkundige Buma
Noordhoffs rechtshistorische argumenten
Onredelijk kritiek van Noordhoff
Tegenwerking en steun
Verschil in uitgangspunt
Andere resultaten van eigen onderzoek
Verbreiding van de klauw
Samenvatting
Memories van Anna Maria Graafland, vrouwe van Ulrum (3)
Samenvatting van het voorgaande
1975-II.4:
Boekennieuws
Dijkrechten en Zijlvesten
Landesherrschaft und Klosterwesen in Oostfriesischen Fivelgo
Doopprotocol van de Hervormde gemeente te Ulrum (8)
Kalende van Baflo
Wat is een kalende?
Inkomsten van de kalende
Het land
Slotopmerkingen
Kasboek van meiers
Bankperikelen
Memories van Anna Maria Graafland, vrouwe van Ulrum (4)
Nabeschouwing
1976-III.l:
Boekennieuws
De Kerk en Toren van Eenrum
De Kerk in Stad en Lande
Doopprotocol van de Hervormde gemeente te Ulrum (9)
Oud nieuws
Felix Timmermans in Groningen
Slaper aan de kerkmuur
Proosten van Leens
Ontstaan van de proosdij
Proosdijen in de Ommelanden
Visitatierapport van een official uit 1496
Proosdij Leens
Proosten
Naschrift: het Nyehues, een borg of de proosdij?
Studie over marken (1)
Marken in de voormalige Ommelanden
Germaanse marken
Middeleeuwse marken
Grondplan van een dorp
Plattegrond van Leens (1830)
1976-III.2:
Boekennieuws
Groningse Volksalmanak
Borgterrein te Wei werd bij Delfzijl
De Ommelander borgen en Steenhuizen
Doopprotocol van de Hervormde gemeente te Ulrum (10)
Oorkonde uit 786 of 787
Studie over marken (2)
Samenvatting van het voorafgaande en inleiding op het vervolg
Taalkundig bewijs van de hoge ouderdom van de marken
Oorsprong van het woord heer
Oorsprong van het woord heerd
Nieuwe markentheorie
Uit de begintijd van het vliegtuig
Het begin
De vlucht van de oude Jisse
1976-III.3:
Beoordeling van de historie van Groningen (1)
Eerste indruk van het geheel
Afzonderlijke bijdragen
Zand- en veengebieden
Kleigebied
Middeleeuwse vrijheid
Groninger recht
Sociaal- economische geschiedenis
Kerkgeschiedenis
Doopprotocol van de Hervormde gemeente te Ulrum (11)
Uit de begintijd van de auto
Opkomst van de auto
Aanleiding
Eerste auto
Zoutwinning langs de Noordzeekust
Inleiding
Nortsoltberg
Verschillende methoden om zout te winnen
Zelnering of darinkdelven
Zouthandel
Tekening van veenuitgravingen op het Balgzand
Tekening van een foto van Balgzand
Tekening Bodemprofiel Weiwerd gasleiding naar foto
Tekening Veenuitgravingen “Uitland” tussen Zoutkamp en Vierhuizen
Tekening Veenuitgraving op het Wad
1976-III.4:
Beoordeling van de historie van Groningen (2)
Zestiende eeuw
Landsheerlijke periode
Van katholiek tot protestant
Kerstening van Noord-Nederland (1)
Wilfried
Kerstening van Groot-Brittannië en Ierland
Wilfried in voor- en tegenspoed
Wilfried, prediker in Nederland op doorreis naar Rome
Doopprotocol van de Hervormde gemeente te Ulrum (12)
Kussens van mijn heer (uit Kerkboek Ulrum)
Ollerwetse zoaterdag
Oude standen (1)
Weergeld en standen
Marken en standen
Germaanse standen
Standen bij Romeinen en Grieken
1977-IV.1:
Beoordeling van de historie van Groningen (3)
Nieuwe tijd (1594-1795)
Staatskundige geschiedenis
Staatsinstellingen
Sociaal-economische geschiedenis van Groninger land
Sociaal-economische aspecten van de Stad
Kerkgeschiedenis
Cultuur in het isolement
Tekening borg Nittersum te Stedum
Tekening borg Asinga te Ulrum
Doopprotocol van de Hervormde gemeente te Ulrum (13)
Kerstening van Noord-Nederland (2)
Egbert en Wigbert
Uit het leven van Reinje Freerks Feddema
De rooms-katholieken in de Marne
Tekening van Feddemaheerd
Reinder Freerks Feddema
Kaartje van de boerderijen langs de dijk van Kloosterburen – Hornhuizen
Naschrift
Genealogische gegeven betreffende het gezin van Reinje Freerks Feddema
Overzicht van de gewassen die R.F. Feddema op zijn boerderijen verbouwde
Nalatenschap van Reinje Freerks Feddema
Inventaris van de roerende goederen
1977-IV.2:
Beoordeling van de historie van Groningen (4)
Nieuwste tijd tot 1940
Van patriottisme naar liberalisme? (1795-1848)
Van liberalisme naar radicalisme (1848-1940)
Economische ontwikkelingen
Landbouw na 1800
Kerkgeschiedenis
Cultuur van isolement naar emancipatie
Doopprotocol van de Hervormde gemeente te Ulrum (14)
Wagenborgen aan en van de kust
Inleiding
Situatie vóór de inbraak der westelijke Dollard
Ontstaan van de westelijke Dollard
Wagenborgen, ligging en naam
Afwatering van Wagenborgen
Inpoldering
Samenvatting
1977-IV.3:
Beoordeling van de historie van Groningen (5)
Waterstaat
Middeleeuwen
Van zestiende eeuw tot 1848
Van 1848 tot 1940
Doopprotocol van de Hervormde gemeente te Ulrum (15)
Kerstening van Noord-Nederland (3)
Willibrord, aartsbisschop van de Friezen (658-739)
Bronnen
Jeugd en afkomst
Willibrord en zijn metgezellen in Friesland
Prediking van Willibrord in de jaren 690 tot 695
Utrecht en Echternach
Willibrords tocht naar het rijk van Ongendus en naar Fositeland
Oorlog van 714 tot 719 tussen de Friezen en de Franken
Laatste twintig jaar
Oude standen (2)
Adel en het kasteel
Adellijke hoveling en de borg
Hoveling of degen in Scandinavië
Degen of kapitein in Groot-Brittannië
Knechten, knapen en ministerialen
Kasteel
Ridder
1977-IV.4:
Beoordeling van de historie van Groningen (6)
Bouwkunst
Kerkelijke bouwkunst
Bouwstoppen voor de Profane bouwkunst in de stad Groningen
Bouwen en bouwmeester in de stad Groningen
Historische boerderijtypen
Boekbespreking
Groninger Gedenkwaardigheden
Doopprotocol van de Hervormde gemeente te Ulrum (16)
Enkele vondsten van de wierde Elens (gemeente Ulrum)
Oude standen (3)
Wijzigingen in de standsverhoudingen door verdeling der marken
Drie fasen bij de ontwikkeling van het persoonlijk bezit
Overgang van celtic fields op essen
Tijd van het verdwijnen der meenscharen
Oorzaken van verdeling en verkoop van de meenschaar
Frisse erfrecht in de vroege Middeleeuwen
Friese erfrecht in de late Middeleeuwen
Wijzigingen in de standverhouding in Groningen en Drenthe
1978:
Eerste locomotief in Zuudbrouk (gedicht)
Enige hoofdstukken uit de geschiedenis van het beklemrecht
Oorsprong en het beklemrecht
Inleiding
Opkomst van de kloostergoederen
Huurbeleid van de provincie
Verkoop van heerlijke rechten en eigendommen
Processen
Mening van enige juristen over de oorsprong van de beklemming
Ware aard en oorspong van het beklemrecht
Floris V, der keerlen God
Bezit van een eigenerfde of markgenoot in een primitieve nederzetting
Schema van bezitsverschuivingen
Kritiek op dr. Renaud
Groninger borgen in het West-Europese kastelenbestel
Opvatting van dr. Renaud
Nieuwe opzet
Nabeschouwing
Munsterse visitatiereis door de Ommelanden in 1567
Woord vooraf
Ten geleide
Proeve van een vertaling
Onderling brandverzekeringscontract uit 1743
Registers van weltplege van het huis Asinga te Ulrum
Inleiding
Vijf register van weltplege
Tienden of decimen
Tienden in het westelijk deel van de Marne
Vermelde oorlogsschade
Schetskaartje behorende bij de registers van weltplege van het huis Asinga
Registratie van kerkelijke archieven
juni 1979:
Doopprotocol van de Gereformeerde kerk te Ulrum (1)
Lijst van oud-Groningers die burgerrechten door de Zuid-Afrikaanse Republiek kregen
Inleiding
Nieuwe burgers
Vergeten klooster van Dallingeweer
Gang van onderzoek
Bekende kloosters in de omgeving van Termunten
Bronnen waarin het vergeten klooster wordt genoemd
Plaats waar het klooster heeft gestaan
Hoe kon men dit klooster vergeten
Zalige dominee en de onbekende luitenant
Onverwachte vondst
Opschriften
Steen van pastoor Nagel
Schans Windeweer
Verovering van Zoutkamp in 1589
Aantekeningen in het diarium van Egbert Alting
Begeving van de pastorie te Ulrum van N Vollenhoge
Brieven van het archief Lewe waarin Ludgerus Engels wordt vermeld
Johan Lewe geeft de prebende of vicarie van Ulrum aan J Bernardi
september 1979:
Doopprotocol van de Gereformeerde kerk te Ulrum (2)
Dr. E.P.J. Jorissen (1829-1912) Zijn werkzaamheden in dienst van de Transvalers
Inleiding
Afstamming en Nederlandse jaren
Naar Transvaal
Pretoria in 1877
Na de annexatie 1877-1881
Na de oorlog 1881-1892
Tijdperk 1893-1900
Laatste jaren 1900-1912
In memoriam Bernhard Wilhelm Siemens
Kerstening van Noord-Nederland (4)
Bonifatius (680-754)
Herdenking te Credition
Bronnen
Wilfried, zijn afkomst, opleiding en eerste tocht naar ons land
Eerste reis naar Rome en de prediking onder de Friezen
Eerste verblijf in Hessen en de tweede reis naar Rome
Tweede verblijf in Hessen en Thüringen
Samenvatting van het voorgaande
Oproep van de Vereniging van Archivarissen in Nederland
januari 1980:
Bonifatius
Doopprotocol van de Gereformeerde kerk te Ulrum (3)
In memoriam mevrouw LH. Zijlma
Kerstening van Noord-Nederland (5)
Bonifatius
Machtsverlies van de paus in Italië en in het Oosten
Paus Gregorius III contra koning Liudprand
Helpers uit Engeland, Lioba
Er komt een nieuwe paus, Bonifatius wordt aartsbisschop (731-732)
Magere resultaten in de jaren 732-737
Derde bezoek aan Rome
Verhouding tussen Bonifatius en Karei Martel
25 jaar Historische Kring “De Marne”
Oprichting, de leden en het bestuur
Vergaderingen, de sprekers en de onderwerpen
Excursies
Advisering bij het geven van namen aan wegen en straten
Pogingen om cultuurhistorisch belangrijke objecten in het land schap te bewaren
Oprichting van het Ommelander Museum voor Landbouw en Ambacht
Publicatie waaraan De Kring heeft meegewerkt
Stencil werk
Verslagen van de voordrachten in De Hogelandster
Eerste boekwerkje
Boerderijen in de Marne
De Marne als eenheid
Marnememories
Iets over de betekenis van de kennis die door de leden is verzameld
juli 1980:
Börgmeester zien aarten
Doopprotocol van de Gereformeerde kerk te Ulrum (4)
Langs de grenzen van de Marne
Bodem van de Marne
Kaart van de kustlijn van Noord-Groningen (600 v. Chr.)
Kaart van de uitmonding van de Hunze en de opeenvolgende bedijkingen
Oostgrens
Delve
Kaart van dijkdoorbraken ten gevolgen van de stormramp van 1717
Kaait van de Hunze en het Reitdiep tijdens de eerste kustbedijking
Kaart van de Delve zoals die moet zijn aangelegd
Schouwerzijl
Kaart van Schouwerzijl van de toestand in 1371
Het Aagt en omgeving met ingetekend vier dwarsraaien
Dijk op de Eenrumerstreek
Lengteprofiel door het Aagt
Dwarsprofielen door het Aagt
Swalve
Polders
Krantenartikel: Inpoldering in 1806
april 1981:
Doopprotocol van de Gereformeerde kerk te Ulrum
Uit de geschiedenis van het notariaat, in het bijzonder van de provincie Groningen
Over het notarisambt in het algemeen
Voorgangers van de notaris in Stad en Ommelanden
Overgangsmaatregelen in de Franse tijd
Invoering van het notariaat in de provincie Groningen
Ontwikkelingen in het notariaat na het vertrek van de Fransen
Notarissen in de gemeenten Winsum, Eenrum en Leens
Tekening van de borg Verhildersum (13 notarishuis te Leens)
Stamboom ds. Henricus Edzes Hagenouw
Stamboom mr. Johannes Offerhaus
augustus 1981:
Doopprotocol van de Gereformeerde kerk te Ulrum (5)
Leenstelsel
Noorman Gotricus en het leenstelsel
Saksische graven en enige andere leenmannen in Noord-Nederland
Nieuw inzicht in de maatschappijgeschiedenis
Nieuw uitgangspunt voor de geschiedvorsing
Adellijke hoveling en de eigenerfdenkluft
Marken en markgenoten
Twee bladzijden uit het kluftboek van Maarslag
Oude standen en de oorzaken en gevolgen van stands wij zi gingen
Adellijke hoveling en zijns gelijken
Mark als voorbeeld van andere instellingen
Betekenis van het nieuwe inzicht
Eigen publicaties over de maatschappijgeschiedenis
februari 1982:
Verhaal over Groningen onder verschillende Utrechtse bisschoppen in Groningen
Inleiding
Opzet van de vertaling
Handschriften en gedrukte uitgaven van de Latijnse tekst
Ontstaan, aard en betrouwbaarheid van het verhaal
Inhoud van het verhaal
Verhaal over Groningen onder verschillende Utrechtse bisschoppen
Over bisschop Herbert
Over bisschop Godfried
Over bisschop Boudewijn
Over Drenthe en andere onderwerpen
Over bisschop Boudewijn en over diens dood
Over de onenigheid tussen de gekozen bisschoppen en andere gebeurtenissen
Over de verkiezing van Dirk van Ahr
Over de strijd tussen de broers van Holland en andere gebeurtenissen
Over Dirk van Holland en de dood van de graven
Over Dirk van Holland en over verschillende andere aangelegenheden
Over Dirk van Holland en diens dood
Over bisschop Otto I
Over bisschop Otto II
Over het verbond tussen de bisschop en de graven
Begin van onrust en partijstrijd
Over het voorbereiden van de oorlog en over het martelaarschap
Samenvatting van het voorafgaande
Over bisschop Wilbrand
Over hoe de bisschop ontvangen werd
Over bisschop Wilbrand en over de Drenten
Hoe Rudolf het kasteel Coevorden verraderlijk heroverde
Hoe de bisschop zich weer op een oorlog voorbereidt
Over een verzoening tussen de bisschop en Rudolf en over de dood van Rudolf
Over het voorbereiden van de oorlog
Hoe de Drenten gedwongen werden om vrede te vragen
Vorm in inhoud van het verdrag
Over enkele gebeurtenissen die daarna plaatsgevonden hebben
Over nieuwe onenigheid met de Drenten
Hoe het leger eerst de overwinning behaald heeft, maar later verslagen werd
Utrechtse bisschoppen
Graven van Holland
Graven van Gelre
Stamboom van Rudolf en Folkert van Coevorden
Lijst met namen van plaatsen, kerken, kloosters en sterkten
Lijst met persoonsnamen
Zakenregister
Waarom de Drenten in opstand kwamen
Marken of geen marken in het begin van de dertiende eeuw
Positie van de boeren
Bedoeling van de bisschop
februari 1983:
Cursus Streekgeschiedenis
Opbouw van de cursus
Deelnemers
Programma
Inleiding in de streekgeschiedenis
Bodemvorming en bodembewerking
Grafiek: Bodemvorming en bodembewerking
Stratigrafie
Eerste bewoning en eerste landbouw
Marken, oude standen en oude woonplaatsen
Friezen, Romeinen, Franken, Saksen en Noormannen
Woorden die van de mark afgeleid zijn
Opkomst van grootgrondbezit, adel en handel
Kerstening en uitheems kloosterbezit
Borgen en boerderijen
Landrecht
Zijlvestenij en, dijkrechten en waterschappen
Markedeling, wijzigingen in de standen en in het erfrecht
Naberkluften, het ontstaan van steden en stadsgilden
Collatierecht, landdagen, Stad en Ommelanden één gewest
Ommelander kloosters
Kerkelijke bouwkunst in Noord-Groningen
Hervorming, 80-jarige oorlog, schansen
Beklemrecht en leenrecht
Hervormde kerk na de Reformatie; de Afscheiding
Rooms katholieke kerk na de Reformatie
Patriotten, de Franse tijd, provincie en gemeenten
Notariaat
Geloofsgemeenschappen naast de Rooms katholieke en hervormde kerk
School en bijgeloof
Recapitulatie en evaluatie
Maatschappijgeschiedenis, ingedeeld in perioden
Kerstening van Noord-Nederland (6)
Bonifatius (680-754)
Strijd tussen de zoons na de dood van Karel Martel
Bonifatius’ gloriejaren
Moeilijke jaren
Grifo en Pepijn
Toenadering tussen Pepijn de Korte en de paus
Laatste brieven van en aan Bonifatius
Moord op Bonifatius
Plaats van de moord
Wie waren de moordenaars?
Feiten die de onschuld van Pepijn bewijzen moeten
Samenvatting
december 1983:
Grafzerken op het oude kerkhof van Kloosterburen (1663-1900)
Voorwoord
Klooster Oldenklooster en de Nederlands hervormde kerk van Kloosterburen
Kerkhof
Foto van Nederlands hervormde kerk te Kloosterburen in 1916
Gebruiken bij begrafenissen in Kloosterburen in de negentiende eeuw
Herstel van het kerkhof
Beschrijving van de grafschriften, advertenties en bidprentjes
Plattegrond van het kerkhof bij de Nederlands hervormde kerk
Overzicht van grafschriften, advertenties en bidprentjes
Register op de persoonsnamen
In memoriam A. van Dam (1913-1983)
Klooster Oldenklooster en de Hervormde kerk van Kloosterburen
januari 1985:
Boekbespreking
Vijfentwintig eeuwen bewoning van het terpenland ten NW van Groningen
Kerspel Fransum en de Aduarderzijlbrieven van 1313 en 1382
Maquette van de wierde Fransum en omgeving
Kaart van de oudste sluizen
Foto van boerderij Arbere in 1961
Kaart van acht provincieplaatsen ten zuiden van Fransum
Ets van De Blink in Fransum
Brief over oorkondeboek van Groningen en Drenthe
Brief over Monumenta Groningana
Oproep aan de amateur-historici
Prefeodale adel
Inleiding
Samenvatting
Van Winter en de prefeodale adel
Slicher van Bath en het markgenootschap
Algra, Formsma en de adellijke hoveling
Van Winter en de knapen, knechten of ministerialen
Kasteellogen en het kasteel
Algra, Ter Kuile en de oude prefeodale standen
Weergelden, uitgedrukt in dukaten
Hoveling en de lage rechtskring
Hoveling en het markgenootschap
Vijf kenmerken van de Friese markgenootschappen
Dezelfde kenmerken oorspronkelijk bij alle markgenootschappen
Ouderdom van het markgenootschap
Gevolgen van de markedeling
Hovelingen en huns gelijken
Nabeschouwing
Redgerrecht in de rechtsteel van Uithuizen en Uithuizermeeden
Redgerrecht in de rechtsteel van Warffum en De Breede
Redgerecht in de rechtsteel van Lewermens, Enum, Rijp en ’t Zandt
maart 1986:
Borggraven van Wedde
Oud nieuws van de kerk te Ulrum
Plattegrond en doorsnede van de kerk te Ulrum 1918
Hervormde kerk van Ulrum
Gevolgen van een onvolledige restauratie
Situatieschets kerk Ulrum 1190
Oude deur
Oorspronkelijke stenen kerk
Eerste vergroting van de kerk
Foto van de Asingabank
Volgende verbouwing
Tekeningen van de verbouwingen van de toren en de priesterdeur
1629/1630
Ingebouwde toren
Oude uitleenbibliotheken in de Marne
Voorgeschiedenis
Volksbibliotheken
Nutbibliotheken
Had het departement de Marne een bibliotheek?
Bibliotheek van het departement Leens
Bibliotheek van het departement Warfhuizen
Bibliotheek van het Plaatselijk Nut te Wehe
Volksbibliotheek van het Departement Leens
Voorgeschiedenis
Geschiedenis van de volksbibliotheek van Nieverhaid te Leens
Bijzonder bibliotheken
Rooms katholieke uitleenbibliotheken
Rooms katholieke bibliotheek te Den Hoorn
Rooms katholieke bibliotheek te Kloosterburen
Gereformeerde uitleenbibliotheken
Christelijke bibliotheek te Leens
Gereformeerde bibliotheek te Ulrum
Gereformeerde bibliotheek te Zoutkamp
Gereformeerde bibliotheek te Kruisweg
Bibliotheek van de landarbeidersbond te Kruisweg
Nieuwe openbare bibliotheken
Bibliotheek van de afdeling Hornhuizen-Kloosterburen vd afd Volksonderwijs
Openbare bibliotheek te Ulrum
Hervormde bibliotheek te Zoutkamp
Bibliotheek van het Leesgezelschap Leens
Nabeschouwing
Vogelvlucht over twee eeuwen landgebruik in de Marne
Inleiding
Toestand omstreeks 1730
Verschuiving van veeteelt naar akkerbouw (1750-1850)
Kort overzicht
Grafiek percentage akkerland
Ontwikkelingen in de tweede helft van de 18de eeuw
Eerste helft van de negentiende eeuw
Ontwikkelingen in de tweede helft van de 19de eeuw
Van 1850 tot 1882
Landbouwcrisis en de tijd erna (1882-1900)
Nawoord
Tekening van de stoomploeg
november 1986:
Borg en klooster te Dallingeweer
Inleiding
Afbraak van de boerderij Kapellenheem
Borgplaats
Molen
Egalisatie
Situatieschets Dallingeweer voor de afbraak van de boerderij
Situatieschets Klooster- en borgterrein
Klooster
Zerken
Bronnen
Kaarten
Fimel Ae
Zegel en andere vondsten
Grondbezit en administratie
Nabeschouwing
Iets over de geschiedenis van de Amro-bank te Leens
Iets over de Groninger borgen van Focko Ukena
Reide
Oterdum
Ligging
Tekening van ruïne van Dijksterhuis bij Appingedam
Tekening van het Huis te Oosterwijtwerd
Johannieters
Verblijf te Jeruzalem (1048-1187)
Van Jeruzalem naar Malta (1187-1530)
Eerste jaren op Malta (1530-1565)
Grote overwinning op de Turken in 1565
Verblijf op Malta na het beleg van 1565
Van Malta naar Rome (1798-1834)
Andere twee geestelijke ridderorden
Organisatie van de Johannieters
Commanderijen in het noorden van ons land
Ridders
Vervolg van de geschiedenis der Johannieters in Nederland
Stroomgebied van de Termunter AE en de Fimel AE
Ulrum in 1828
Rapport
Foto borg Asinga
november 1987:
Claveboek van Johan Tiassens
Jacob Pieters Beukema (1782-1859) (1)
Inleiding
Familie gegevens
Onderwijzer, bekleder van kerkelijke ambten en burger van Leens
Rapport van Leens
Leenster volkslied
Kerstening van Noord-Nederland (7)
Kerstening van Noord-Groningen
Alcuin (732-804)
Willehad (730-789)
Beornrad (730-797)
Liudger (740-809)
Zijn jeugd
Zijn familie
Zijn opleiding
Liudger in de omgeving van Deventer
Liudger in Oostergo en over de Lauwers
In de vijf Friese gouwen
In Westfalen en Gelderland
Klooster te Werden
Afweging
Kerstening van Westerwolde
Terugblik
Tien conclusies
S.P. Rietema, huisarts en amateur-geograaf (1864-1925)
Inleiding
Kaart van oude dijken in de voormalige Fivelboezem
Overzicht van zijn onderzoekingen
Betekenis van zijn werk
Kaart van de wierden en dijken tussen Lauwerszee en Eems
augustus 1988:
Boekbespreking
Een nieuwe toegangsweg tot de geschiedenis
Toespraak van dr. F. Snapper
Reactie van de schrijver
Doctor Volcherus Coiter
Brief van Folkeeer Koijter aan jonker Johan van Ewsum
Prebende en Johan van Ewsum
Afkomst en opleiding
Anatoom en embryoloog
Inboedel van een Hogelandster dominee in de 18de eeuw
Luchtfoto van Tinallinge kerk en pastorie
Plattegrond van de pastorie te Tinallinge voor de afbraak
Inventaris van alle goederen van pastoor J.H. Pesman
Jacob Pieters Beukema (1782-1859) (2)
Onderwijzer en landeigenaar
Nieuws over de dood van Jacob Pieters vader
Tekening van Huize de Brake in 1856
Kroniek van de Marne en omstreken, in het bijzonder van het dorp Leens
Onderzoek naar een kleinschalige ontgronding te Zuurdijk
juni 1989:
Friese vrijheid
Verschillende meningen over het begin van de Friese vrijheid
Het vroege landsheerlijke gezag in Friesland
Veranderlijke houding van beide partijen ten aanzien van de Friese vrijheid
Friese vrijheid niet ontstaan in de Karolingische tijd
Friese vrijheid wel ontstaan in de Karolingische tijd
Het van de vader geërfde recht van de heerd
Jus paternae Hereditatis en heerlijke rechten
Germaanse wortels van de Friese vrijheid
Conclusies
In memoriam ds. F.A.W. Noordhuis-van ’t Land
Memorieboekje voor H. Beekhuis (genees-, heel- en vroedmeester)
Aantekeningen bij het memorieboekje
Verantwoording
Chirurgijn of heelmeester
Voorzaten, broers en zusters
Opleiding van Hermannus Beekhuis
Dominee Warmolts en de Afscheiding
Medische zorg en de aardapppelziekte
Kinderen Beekhuis
Conclusies
Brief van Beekhuis aan J.D. Cloeck wed Menkema
Reisje van Eenrum naar Veenklooster
Brief van Eenrum Margaretha Geertsema aan haar zusters (1873)
Foto van Oostenstein van de heer Hesse
Hoe de brief in het bulletin kwam
Enige opmerkingen over de reis
Verovering van Zoutkamp in 1589
Verovering van Zoutkamp 400 jaar geleden
Situatie in Groningen
De Soltkamp
Plan van de schans de Soltkamp, 18de eeuw
15-20 oktober
Vestingwerken in Zoutkamp
Tenslotte
april 1993:
In memoriam Tammo Cornelis van Hoorn
Klaas Jan Beukma (1789-1860)
De bronnen
Gedrukte brieven
Geschreven brieven
Zijn familie
De families Beukema en De Cock
Boer en actievoerder
De overstroming van 1825
Groeiende ontevredenheid
Maatschappij ter Bevordering van het Algemeen Welzijn
Van Zuurdijk naar Hellevoetsluis
Naar Rotterdam
Brief 1, naar Amerika
Inleiding
Het begin van de zeereis
Zieken tijdens de tocht
Storm en een spookschip
In mist en ijs
Ze naderen de kust
Dieren die ze onderweg zagen
Het eten aan boord
Verveling, tekeningen van Willem
New York 1835
Harlem en omgeving
Helpers
Brief 2, New York-Lafayette
Ongerustheid over het lot van Klaas Jans en de zijnen
Van New York naar Troy
Van Troy naar Buffalo
Buffalo in 1835
Op zoek naar een farm bij Laurenceburg
Cincinnati in 1835
De reis naar Lafayette
De aankoop van een farm
Lafayette in 1835
Vermaak en ontspanning
Klaas Jans maakt na een jaar de balans op
Adviezen aan toekomstige landverhuizers
Gebeurtenissen nabij van de Wabashvallei
Slot van de tweede brief
Brief 3
Gezondheid en ziekte
Eerlijkheid
Bodemgesteldheid
Indianen
Brief 4
Vervolg Indianen
Naar de grand-prairy
Verhuisplannen
Geschreven brieven
Van Willem Lammerts Dijkhuis
Van Klaas Jans Beukma een Luikje van Kempen
Van Willem Beukma aan Michiel Sijtsma
Van Truda Beukma aan haar tante Jantje
Contacten van Klaas Jans Beukma met de Groninger landbouw
De eerste zending van landbouwwerktuigen
Klaas Jans Beukma tijdelijk in Nederland
De terugreis
Klaas Jans op Saten Island
Nieuwe emigranten
Cornelis Borgman in Amerika
Gouddelvers
Kornelis Beukma
Jan Beukma
Willem Beukma
Hij wacht op Hillechien
Het huwelijk
Weer naar Amerika
Terug in Baflo
Klaas Jans Beukma laatste jaren
In Plainfield
Op Staten Island
In Lancaster
Naschrift
januari 1995:
Oorsprong van borg en kasteel
Overzicht van het huidige kasteelonderzoek
Inleiding van het onderzoek
Is de borg een kasteel
Verwantschap tussen borg en kasteel
Stand van het officiële onderzoek in Nederland
Optimisme van professor Janssen
Deze aanpak lijkt me onjuist, want
Redenen om een eigen onderzoek te beginnen
Opkomst van het grootgrondbezit
Caesars beschrijving van de boeren
Getuigenis van Tacitus over de opkomst van eigen land
Onderzoek van professor Haarnagel
Vroege grootgrondbezitters
Grondbezit en standen
Weergelden
Hovelingenvraagstuk
Opkomst van de hovelingenstand
Tekening van Panser in Vierhuizen
Verschillende hovelingen
Overeenkomsten tussen de verschillende hovelingen
Woord hoveling en zijn consequenties
Markgenootschap als de betreffende organisatie
Markgenootschap als de betreffende organisatie
Markgenootschap in de Ommelanden
Indeling van de Ommelanden
Andere redenen om het overrecht te beschouwen als markgenootschap
Leenrecht was jonger dan het markgenootschap
Waarom de borgeigenaar vaak veel functies vervulde
Toren als oorsprong van borg en kasteel
Bescherming in kerk en toren
Vestingkerken
Kerktoren gelijk aan de toren van borg en kasteel
Conclusies
Ondertekenaars v/h verzoekschrift v/d afgescheiden gemeente Houwerzijl-Zoutkamp, 1843
Ten geleide
Verzoekschrift (2)
Sociëteit Amicitia te Leens
Herinneringen
Bij kastelein M Juursma en diens weduwe (1865-1886)
Bij kastelein 0 Bulthuis in Mercurius (1886-1887)
Bij kastelein S Havinga in Mercurius (188-1898)
Bij kastelein J Breeksema (1898-1903)
Bij kastelein K Boekhold (1903-1930)
Bij kastelein F Wijk Zwaagman (1930-1943)
Bij kastelein HJ Vos (1943-1951)
Bij kastelein J van Steenwijk (1951-1954)
Bij de kasteleins M Landstra en H van der Woude (1954-1958)
Bij kastelein P Koster (1958-1960)
Bij kastelein PJ Kobus (1960-1966)
De neergang onder kastelein JP Vos (1966-1969)
Bij kastelein Roose (1969-1973)
Bij kastelein Roona (1973-1980)
Bij kastelein Roona (1980-1995)
Ledenlijst
Bestuur
januari 1997:
Adressen van ingezetenen van de gemeenten Leens, Ulrum en Kloosterburen 1848
Christelijke Gereformeerde Kerk in Ulrum
Inleiding
Periode na de Afscheiding tot 1856
Periode 1856-1874
Periode 1874-1901
Wat zeggen de notulen over de kwestie Kalkhuis
Stukken in het Rijksarchief Den Haag
Gebouw
Restauratie van de westelijke Teenstra boerderij
Inleiding
Geschiedenis van de westelijke Teenstra boerderij
Restauratieplan
Uitvoering van de restauratie
Toekomst
Tussen liberalisme en conservatisme. Gemeentebesturen in Leens en Ulrum (1830-1880)
Inleiding
Overzicht geschiedenis Groninger platteland
Gemeentebesturen eerste helft 19e eeuw
Samenstelling gemeenteraden Leens en Ulrum (1830-1851)
Samenvatting
Beleid gemeentebesturen Leens en Ulrum (1830-1851)
Spanningen rond het bestuur van Leens in 1831
Reacties bestuur op de Afscheiding
Beleid
Samenvatting
Gemeenteraadsverkiezingen na 1851
Motieven om te stemmen
Samenstelling gemeenteraden Leens en Ulrum (1851-1880)
Samenvatting
Beleid gemeentebesturen Leens en Ulrum 1851-1880
Onderwijs
Infrastructuur
Armenzorg
Samenvatting
Besluit
40 jaar Historische Kring
Periode 1955-1980
Leden
Bijeenkomsten
Excursie en andere bezigheden
Publicaties
Boerderijenboek
Nog meer publicaties
Bulletin
Periode 1980-1997
Leden
Bijeenkomsten
Overige activiteiten